Share
Ένα μοντέλο μετάβασης από την γραμμική στην κυκλική οικονομία
Χρήση εναλλακτικών πρώτων υλών και καυσίμων μέσα από την διαδικασία της συνεπεξεργασίας
Η ενσωμάτωση εναλλακτικών πρώτων υλών (AlternativeRaw Materials – ARM) και καυσίμων (Refuse-DerivedFuel – RDF / SolidRecoveredFuel – SRF) στην παραγωγή κλίνκερ αποτελεί σήμερα μια κομβική στρατηγική για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της βαριάς βιομηχανίας. Η αξιοποίηση των Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγική διαδικασία, καθώς επιτρέπει την υποκατάσταση πρωτογενών ορυκτών πρώτων υλών, όπως ο ασβεστόλιθος και ο βωξίτης, αλλά και την αντικατάσταση παραδοσιακών στερεών καυσίμων (όπως το Petcoke). Το αποτέλεσμα είναι η μείωση των εκπομπών CO₂, η βελτιστοποίηση του ενεργειακού κόστους και η προαγωγή μίας βιώσιμης διαχείρισης πόρων.
Η εφοδιαστική αλυσίδα: Μια στρατηγική συνέργεια για την κυκλικότητα
Κεντρικό πυλώνα αυτού του μοντέλου αποτελεί η στενή συνεργασία της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO, του Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) με τον Όμιλο ΗΡΑΚΛΗΣ, μέλους της Holcim. Το σύστημα συλλέγει μη επικίνδυνα στερεά απόβλητα από δημόσια και ιδιωτικά έργα σε πάνω από 30 Περιφερειακές Ενότητες, ενώ ανατροφοδοτεί το δίκτυο συνεργαζόμενων μονάδων επεξεργασίας ΑΕΚΚ (πάνω από 100 μονάδες πανελλαδικά), όπου εκεί τα υλικά κατασκευών και κατεδαφίσεων (Construction Demolition Materials – CDM) υφίστανται αυστηρή επεξεργασία (θραύση, διαλογή, απομάκρυνση μετάλλων).
Οι δευτερογενείς αυτές Α’ ύλες καταλήγουν στα εργοστάσια του Ομίλου ΗΡΑΚΛΗΣ στον Βόλο και στο Μηλάκι Ευβοίας. Μέσω αυστηρών διαδικασιών ποιοτικού ελέγχου τα επεξεργασμένα υλικά κατασκευών και κατεδαφίσεων μετατρέπονται σε Εναλλακτικές Πρώτες Ύλες (ARM). Το 2025 παραδόθηκαν πάνω από 100.000 τόνοι ARM στα εργοστάσια του Ομίλου, μέγεθος που παρουσιάζει συνεχώς αυξητική τάση.
Τεχνικές Προδιαγραφές Παραλαβής (Πρότυπο ΕΛΟΤ)
Για τη διασφάλιση της ποιότητας, τα αδρανή ΑΕΚΚ πρέπει να πληρούν αυστηρές προδιαγραφές. Σύμφωνα με τα τεχνικά πρότυπα, απαιτείται σταθερή χημική σύσταση με λεπτομερή ανάλυση οξειδίων, όπως το ασβέστιο (CaO), το πυρίτιο (SiO₂), το αλουμίνιο (Al₂O₃) και ο σίδηρος (Fe₂O₃). Επιπλέον, η κοκκομετρική ανάλυση και το ποσοστό υγρασίας καθορίζουν τις συνθήκες για την κατάλληλη τροφοδοσία των κλιβάνων, ενώ η περιεκτικότητα σε ρύπους (βαρέα μέταλλα, οργανικές ενώσεις, θειικά άλατα) πρέπει να βρίσκονται εντός των νομοθετικά καθορισμένων ορίων.
Ανάλυση ρευμάτων: Εναλλακτικές Ά ύλες και ενεργειακή αξιοποίηση
Η τσιμεντοβιομηχανία απορροφά ποικίλα ρεύματα αποβλήτων, μετατρέποντάς τα σε πόρους. Τα είδη των εναλλακτικών πρώτων υλών περιλαμβάνουν τα παρακάτω ρεύματα:
- Τα μικτά αδρανή (60% των ΑΕΚΚ) υποκαθιστούν την άργιλο και τον ασβεστόλιθο.
- Τα τούβλα και κεραμικά παρέχουν Al₂O₃, επιτρέποντας υποκατάσταση έως 20% και μειώνοντας το CO₂ κατά 15-20%.
- Η περίσσεια σκυροδέματος και η πάστα σκυροδέματος (<4mm) υποκαθιστούν τον ασβεστόλιθο έως 40%, προσφέροντας υψηλή απανθρακοποίηση λόγω του CaO (έως 25%).
- Το γυαλί αξιοποιείται σε ποσοστό 80%, ενώ η γύψος ανακυκλώνεται επίσης κατά 80%, αντικαθιστώντας την φυσική γύψο.
- Τα μονωτικά υλικά (78% ανακύκλωση), ως πηγή φθορίου (F), λειτουργούν ως βελτιωτικά έψησης.
Παράλληλα, η ΠΕΔΜΕΔΕ ECO παρέχει μια κρίσιμη διέξοδο στις συνεργαζόμενες μονάδες ΑΕΚΚ, διασφαλίζοντας την ολιστική διαχείριση των αποβλήτων. Μέσω του δικτύου της, τα μη ανακυκλώσιμα υπολείμματα της επεξεργασίας δεν οδηγούνται προς ταφή, αλλά διοχετεύονται στην παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων (SRF/RDF). Αυτά τα δευτερογενή καύσιμα αξιοποιούνται ενεργειακά στην παραγωγική διαδικασία του Ομίλου ΗΡΑΚΛΗΣ, αντικαθιστώντας τα ορυκτά καύσιμα και ολοκληρώνοντας έμπρακτα τον κύκλο της κυκλικής οικονομίας.
Παραγωγή πράσινων υλικών και ειδικών σκυροδεμάτων
Οι ανακτημένες ύλες ενσωματώνονται στην παραγωγή ειδικών σκυροδεμάτων υψηλής τεχνολογίας (σειρές Agilia, Artevia, Hydromedia, Ultra). Αυτές οι προηγμένες λύσεις προσφέρουν εξαιρετική ρευστότητα (Agilia), υψηλή αισθητική (Artevia) και υδατοπερατότητα (Hydromedia). Τα προϊόντα αυτά συνοδεύονται από Περιβαλλοντική Δήλωση Προϊόντος (EPD), ενισχύοντας τη βαθμολογία κτιρίων στα διεθνή πρότυπα αειφορίας LEED και BREEAM.
Μέσω του ΒΙΜ καταγράφεται η προέλευση, η σύσταση και η δυνατότητα ανακύκλωσης κάθε υλικού, επιτρέποντας τη μελλοντική του χρήση
Μελλοντικό όραμα
Για την πλήρη μετάβαση στην κυκλικότητα, το στρατηγικό πλάνο επικεντρώνεται σε τέσσερις πυλώνες:
1.Διαχείριση και υποδομές
Στόχος: Η δημιουργία ενός έξυπνου δικτύου συλλογής και επεξεργασίας.
Λύσεις:
- Ανάπτυξη πρότυπων μονάδων διαλογής στην πηγή και κινητών μονάδων επεξεργασίας -μείωση κόστους μεταφοράς και ανθρακικού αποτυπώματος.
- Εφαρμογή «Διαβατηρίων Υλικών» (MaterialPassports) για κάθε κτίριο, ώστε να γνωρίζουμε εκ των προτέρων τι υλικά μπορούν να ανακτηθούν κατά την αποδόμηση.
2.Αγορές και δευτερογενή υλικά
Στόχος: Η καθιέρωση των ανακυκλωμένων υλικών ως ισότιμων των Ά υλών.
Λύσεις:
- Θέσπιση αυστηρών τεχνικών προδιαγραφών (CE) για τα δευτερογενή αδρανή, ώστε να διασφαλιστεί η εμπιστοσύνη των μηχανικών.
- Δημιουργία ψηφιακών πλατφόρμων (marketplaces) για τη σύνδεση παραγωγών ΑΕΚΚ με κατασκευαστικές εταιρείες.
3.Τεχνολογία και καινοτομία
Στόχος: Η χρήση αιχμής για τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης.
Λύσεις:
- Χρήση DigitalTwin και σχεδίων BIM για τον βέλτιστο σχεδιασμό αποδόμησης.
- Εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI) στις μονάδες διαλογής για τον ακριβή διαχωρισμό σύνθετων υλικών.
- Έρευνα για τη χρήση πάστας σκυροδέματος στην παραγωγή «πράσινου» τσιμέντου.
4.Πολιτική και κανονιστικό πλαίσιο
Στόχος: Η δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την κυκλικότητα.
Λύσεις:
- Θέσμιση κατώτατου ποσοστού (π.χ. 30%) ανακυκλωμένων υλικών σε όλα τα δημόσια έργα.
- Επιβολή «φόρου υγειονομικής ταφής» (landfilltax) για τα μη επεξεργασμένα ΑΕΚΚ και φορολογικές ελαφρύνσεις σε εταιρείες που επιτυγχάνουν υψηλά ποσοστά ανακύκλωσης.
πηγή: Εργοληπτικόν Βήμα Νο_147 της ΠΕΣΕΔΕ Το επιστημονικό σημείο αναφοράς του εργοληπτικού κόσμου
Αυτά και άλλα πολλά άκρως ενδιαφέροντα θέματα στο περιοδικό της ΠΕΣΕΔΕ που κυκλοφορεί – ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ! Καλή ανάγνωση!
