Share
∗ Νικόλαος Ηλιόπουλος
Γράφει ο ∗ Νικόλαος Ηλιόπουλος: Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Χειριστών Μηχανημάτων Έργου (ΟΧΜΕΕ)
Οι χειριστές πρέπει να διαθέτουν την απαιτούμενη από τη νομοθεσία άδεια και να εφαρμόζουν το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) του έργου.
Η συνδικαλιστική μας οργάνωση, ως η ύψιστη έκφραση όλων των χειριστών μηχανημάτων έργου με μισθωτή σχέση εργασίας, τοποθετείται με υπευθυνότητα στα ζητήματα που αφορούν την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία – από τη νομοθεσία έως την εφαρμογή της στην πράξη – αναδεικνύοντας τους παράγοντες που προκαλούν τα συχνότερα ατυχήματα χειριστών, καθώς και το κατά πόσο υφίσταται επαρκής εκπαίδευση ή πρότυπο συντήρησης που θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των περιστατικών.
Η υγεία και η ασφάλεια των χειριστών μηχανημάτων έργου αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τον κατασκευαστικό τεχνικό κλάδο και των δημόσιων έργων όχι μόνο σε επίπεδο συμμόρφωσης με τη νομοθεσία, αλλά κυρίως ως ουσιαστική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ανθρώπινης ζωής και της εύρυθμης λειτουργίας των εργοταξίων.
Παρά τη σημαντική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό των μηχανημάτων έργου, τα εργατικά ατυχήματα παραμένουν πολύ συχνά, αναδεικνύοντας το χάσμα μεταξύ θεωρητικών προβλέψεων και καθημερινής πρακτικής.
Οι παράγοντες που οδηγούν σε ατυχήματα χειριστών σχετίζονται καταρχάς με την ανθρώπινη κόπωση και την πίεση χρόνου. Η εντατικοποίηση της εργασίας, τα μεγάλα ωράρια και η έλλειψη επαρκών διαλειμμάτων μειώνουν την προσοχή και αυξάνουν την πιθανότητα λάθους. Παράλληλα, η ελλιπής ή τυπική εκπαίδευση σε συνδυασμό με την υπερεκτίμηση της εμπειρίας οδηγεί συχνά σε επικίνδυνες πρακτικές.
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας είναι η κακή κατάσταση ή η πλημμελής συντήρηση των μηχανημάτων. Φθαρμένα εξαρτήματα, ανεπαρκείς έλεγχοι πριν την έναρξη εργασίας και καθυστερημένες επισκευές δημιουργούν συνθήκες υψηλού κινδύνου. Σε πολλές περιπτώσεις, η συντήρηση αντιμετωπίζεται ως κόστος και όχι ως επένδυση πρόληψης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η οργάνωση του εργοταξίου. Η έλλειψη σαφούς σήμανσης, ο κακός συντονισμός μεταξύ συνεργείων και η ταυτόχρονη παρουσία πολλών δραστηριοτήτων στον ίδιο χώρο αυξάνουν δραματικά την επικινδυνότητα. Τα περισσότερα σοβαρά περιστατικά δεν οφείλονται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε συνδυασμό λαθών και παραλείψεων.
Απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ χειριστών, εργοδοτών και εργοδηγών
Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση των χειριστών μηχανημάτων έργου, η θέση μας είναι ξεκάθαρη, η ουσιαστική εκπαίδευση ταυτίζεται με την πραγματική εμπειρία, την εργασία και την προϋπηρεσία στο εργοτάξιο, δηλαδή στο ίδιο το πεδίο όπου ασκείται το επάγγελμα. Εκεί αποκτάται η πραγματική πρακτική εξειδίκευση, η ικανότητα αντίληψης κινδύνου και η σωστή διαχείριση του μηχανήματος κάτω από πραγματικές συνθήκες υπό την επίβλεψη και εκμάθηση πάντα αδειούχου χειριστή μηχανήματος έργου .
Η εμπειρία αυτή δεν μπορεί να υποκατασταθεί από αποσπασματικές ή θεωρητικές διαδικασίες κατάρτισης. Η πρακτική γνώση ωστόσο οφείλει να πλαισιώνεται και να ενισχύεται από ουσιαστική θεωρητική κατάρτιση, η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι υποκατάστατα.
Το σύνολο αυτό, δηλαδή η εμπειρία σε συνδυασμό με τη θεωρητική υποστήριξη πρέπει να αποτυπώνεται στην απόκτηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος, η οποία αποτελεί τη θεσμική αναγνώριση των πραγματικών επαγγελματικών προσόντων του χειριστή.
Παράλληλα, είναι αναγκαίο το πλαίσιο αυτό να μην αντιμετωπίζεται ως στατικό. Τα επαγγελματικά προσόντα των χειριστών θα πρέπει να επαναξιολογούνται και να επικαιροποιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσα από διαδικασίες επανακατάρτισης και πιστοποίησης. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η άδεια άσκησης επαγγέλματος παραμένει ενεργό και αξιόπιστο εργαλείο που αντανακλά πραγματική ικανότητα και συμβάλλει ουσιαστικά στην ασφαλή εκτέλεση των εργασιών.
Στο σημείο αυτό, δεν μπορεί να αγνοηθεί και η ευθύνη της Πολιτείας, η οποία τα τελευταία χρόνια είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η απαξίωση των ελεγκτικών μηχανισμών, και ειδικότερα του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ), έχει συμβάλει στη χαλάρωση της ουσιαστικής εποπτείας στους χώρους εργασίας.
Η απομάκρυνση του ΣΕΠΕ από την άμεση εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας και η μετατροπή του σε Ανεξάρτητη Αρχή, στην πράξη δεν ενίσχυσε τον ρόλο του, αλλά αντίθετα οδήγησε σε αποδυνάμωση του ελεγκτικού του έργου.
Η απουσία συστηματικών και προληπτικών ελέγχων στα εργοτάξια δημιουργεί ένα περιβάλλον μειωμένης λογοδοσίας και στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς τις επιχειρήσεις ότι οι ουσιαστικοί έλεγχοι δεν αποτελούν προτεραιότητα.
Όταν η πρόληψη υποχωρεί και οι έλεγχοι περιορίζονται, αυξάνεται αναπόφευκτα ο κίνδυνος ατυχημάτων και ενισχύονται πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των εργαζομένων.
Τέλος καθοριστικό ρόλο παίζει η κουλτούρα ασφάλειας. Όταν η ασφάλεια αντιμετωπίζεται ως προτεραιότητα και όχι ως τυπική υποχρέωση τότε μειώνονται ουσιαστικά τα ατυχήματα. Αυτό προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ εργοδοτών, τεχνικών ασφαλείας και εργαζομένων καθώς και ενεργή συμμετοχή των ίδιων των χειριστών στη διαμόρφωση ασφαλών πρακτικών.
Η εμπειρία από το πεδίο δείχνει ότι η πρόληψη είναι εφικτή αρκεί να υπάρξει πραγματική βούληση, θεσμική σοβαρότητα και σεβασμός στον ρόλο και την εμπειρία του χειριστή. Η μετάβαση από τη νομοθεσία στην πράξη δεν είναι απλώς θέμα κανόνων αλλά θέμα ευθύνης και ουσιαστικής αναγνώρισης της πραγματικής εργασίας στο εργοτάξιο.
- Όροι αναδημοσίευσης: Για κάθε αναδημοσίευση περιεχομένου του gobhma.gr απαιτείται σαφής αναφορά στην πηγή και ενεργός σύνδεσμος (link) προς το πρωτότυπο άρθρο. Η απλή αναφορά της πηγής χωρίς ενεργό σύνδεσμο δεν αποτελεί πλήρη αναφορά προέλευσης.
πηγή: Εργοληπτικόν Βήμα Νο_147 της ΠΕΣΕΔΕ Το επιστημονικό σημείο αναφοράς του εργοληπτικού κόσμου
ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ
Αυτά και άλλα πολλά άκρως ενδιαφέροντα θέματα στο περιοδικό της ΠΕΣΕΔΕ που κυκλοφορεί – ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ! Καλή ανάγνωση!
