Share
Στη δυνατότητα του Δημοσίου να ζητήσει τροποποιήσεις ενός έργου στο πλαίσιο του θεσμικού μοντέλου των Πρότυπων Προτάσεων, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο 6ο ΣΔΙΤ Forum, ο κ. Γιώργος Συριανός, Πρόεδρος ΣΤΕΑΤ και Διευθύνων Σύμβουλος της Άκτωρ Παραχωρήσεις (ανήκει πλέον στον Όμιλο Αktor). Για να εξηγήσει, αντλώντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Σήραγγα Ηλιούπολης, ότι το Δημόσιο μπορεί ξεκάθαρα και ρητά να παρέμβει ως προς το μέγεθος της σήραγγας και την εξοικονόμηση κόστους που θέλει να πετύχει. Στη συνέχεια επέμεινε ιδιαίτερα σε πέντε σημεία που θα διευκολύνουν τη χρηματοδότηση των αναγκαίων οδικών έργων για την αποσυμφόρηση της Αττικής.
Στο πλαίσιο του πολύ διαδραστικού όπως εξελίχθηκε πάνελ για τα οδικά έργα της Αττικής, ο επίσης συμμετέχων υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, επιβεβαίωσε ότι «οι πλέον δραστικές λύσεις για την Αττική θα αναζητηθούν μέσω των Πρότυπων Προτάσεων». Κάτι, το οποίο δημιούργησε αίσθηση, καθώς το Υπουργείο Υποδομών για μεγάλο χρονικό διάστημα τηρούσε αποστάσεις από τις Πρότυπες Προτάσεις, ενώ το θεσμικό τους πλαίσιο βρίσκεται ακόμα υπό επεξεργασία για βελτιώσεις. Επανέλαβε πάντως την πάγια θέση του, ότι δηλαδή θα πρέπει να διερευνάται η δυνατότητα χρηματοδότησης εντός των ευρωπαϊκών κανόνων, και ότι ειδικά για τα έργα ΣΔΙΤ που βασίζονται σε πληρωμές διαθεσιμότητας, το περιθώριο για νέα έργα είναι εξαιρετικά περιορισμένο.
Το Δημόσιο θα αποφασίσει για το μέγεθος της Σήραγγας Ηλιούπολης
Τοποθετούμενος στα παραπάνω θέματα, ο κ. Συριανός υπενθύμισε ότι εφόσον ο νόμος για τις Πρότυπες Προτάσεις τεθεί σε ισχύ, τόσο από τη φιλοσοφία του, όσο και μετά την οριστικοποίησή του, προβλέπει ρητά τη δυνατότητα του Δημοσίου να ζητήσει τροποποιήσεις στο προτεινόμενο έργο. Αναφερόμενος στην περίπτωση της Σήραγγας Ηλιούπολης (η οποία περιλήφθηκε στις προτεραιότητες για την Αττικής από τον κ. Ταχιάο), ανάφερε χαρακτηριστικά ότι η σχετική πρόβλεψη παρουσιάζεται ρητά σε τρεις διαφορετικές φάσεις εντός του νόμου. Επομένως, αν το Δημόσιο το κρίνει σκόπιμο, μπορεί να αποφασίσει για μια μικρότερη και πιο οικονομική Σήραγγα με εξοικονόμηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Πέρα από την Σήραγγα Ηλιούπολης, ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ, εκτίμησε ως επίσης αναγκαία για την Αττική, τη Διασύνδεση του πρώην Ελληνικού με το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά τόνισε, για ένα κολοσσιαίο έργο, το οποίο προφανώς θα υλοποιηθεί μέσω παραχώρησης. Η διασύνδεση αυτή είναι άμεσα συναρτώμενη και αποτελεί ζήτημα βιωσιμότητας για το σύνολο των νέων εγκαταστάσεων που αναπτύσσονται στο Ελληνικό.
Παράλληλα, στον Κηφισό απαιτείται μια ριζική μεταβολή προκειμένου να αποσυμφορηθεί: Να συνεχίσει ο κεντρικός δρόμος του Πειραιά υπόγεια, κάτω από το λιμάνι απευθείας για το Σχιστό. Προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν γίνει μελέτες και έχουν συζητηθεί δυνατότητες ακόμα και με τους φορείς στην περιοχή.
Οι τρεις αυτές λύσεις απελευθερώνουν πράγματι όπως είπε, τον βασικό κορμό της Αττικής.
Πέντε σημεία ΣΟΣ για την χρηματοδότηση
Πώς όμως θα χρηματοδοτηθούν τα αναγκαία αλλά δαπανηρά οδικά έργα για την Αττική, τη στιγμή που δεν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι από το ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, όπως ξεκάθαρα αναφέρθηκε στο πάνελ;
Ο κ. Συριανός, επέμεινε σε πέντε σημεία, τα οποία όπως είπε, δεν αναφέρονται παρακάτω δεν αποτελούν θεωρητικές σκέψεις, αλλά βασίζονται σε στοχευμένες συζητήσεις με αρμόδια πρόσωπα.
Το πρώτο σημείο, αφορά τη δυνατότητα σκιωδών διοδίων, που παρέχουν στην πράξη τη δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους σε ότι αφορά τους τόκους μετά το 2037.
Το δεύτερο σημείο, αφορά τη δυνατότητα του Υπερταμείου να καταβάλλει για τα δυο-τρία έργα που θα επιλεγούν τελικά για την Αττικής από ένα ποσό της τάξης των 20 εκ. ευρώ ως βάση.
Το τρίτο σημείο, αφορά τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Υποδομών, στα πρότυπα της Infrastructure Bank του Καναδά, πρόταση που έχει ήδη καταθέσει ο ΣΤΕΑΤ προ μηνών.
Το ταμείο αυτό λειτουργεί μέσω ομολόγων, τα οποία απευθύνονται:
-σε ασφαλιστικά ταμεία
-σε ασφαλιστικές εταιρείες
-σε μεγάλους θεσμικούς επενδυτές
-ακόμη όμως και σε μικρούς επενδυτές
Η διαδικασία αυτή απελευθερώνει χρηματοδότηση χωρίς άμεση επιβάρυνση του Δημοσίου. Σε συνδυασμό με το Υπερταμείο δημιουργείται ένα ιδιαίτερα ισχυρό χρηματοδοτικό σχήμα.
Το τέταρτο σημείο, αφορά τα Front fees από παραχωρήσεις. Σύμφωνα με την σχετική πρόταση που έχει ήδη υποβληθεί από τον ΣΤΕΑΤ, μέρος των front fees που καταβάλλουν οι εταιρείες παραχώρησης θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε μικρά και μεγάλα έργα υποδομής.
Το πέμπτο σημείο, αφορά την Ευρωπαϊκή οδηγία για τιτλοποιήσεις, που εκδόθηκε στις16 Ιουλίου 2025.
Όπως ανέφερε ο κ. Συριανός, στις 16 Ιουλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε μια οδηγία για τιτλοποιήσεις που διαμορφώνει συνθήκες ρευστότητας μέσα και πάλι από ομόλογα και χωρίς να υπάρχει επιρροή στο χρέος. Όπως τόνισε, πρέπει να δούμε τι επιδιώκει ακριβώς η ΕΕ και με ποιο τρόπο μπορεί να υπάρξει μόχλευση μεταξύ του πρώτου του δεύτερο και του τρίτου ταμείου τα οποία όμως μπορούν να λειτουργούν με τελείως διαφορετικό τρόπο. Ειδικά το τελευταίο, που αφορά τις τιτλοποιήσεις μπορεί να λειτουργεί με οδηγίες της ευρωπαϊκής επιτροπής. Εφόσον αυτή η μόχλευση επιτευχθεί, δημιουργούνται νέες συνθήκες, κατέληξε ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ.
Σημειώνεται ότι τα πέντε προαναφερθέντα σημεία, ανταποκρίνονται στην πάγια θέση του ΣΤΕΑΤ (μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες) για την ανάγκη δέσμευσης κεφαλαίων από αποκρατικοποιήσεις και αξιοποίηση δημόσιων assets για την υποστήριξη και χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων υποδομής, πέραν της εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Για το θέμα αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτηση του κ. Παναγιώτη Σταμπουλίδη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου του Υπερταμείου, όταν ρωτήθηκε πώς βλέπει το Υπερταμείο τις Πρότυπες Προτάσεις. Ο ίδιος απάντησε ότι το νέο Fund του Υπεραταμείου, που έχει σκοπό να επενδύσει 35ε κ. ευρώ σε υποδομές και τεχνολογία, πιο εύκολα θα στραφεί σε ένα έργο που θα έρθει μέσω Πρότυπης Πρότασης, παρά σε ένα έργο του Δημοσίου. Επισήμανε, πάντως, ότι θα πρέπει καταρχάς να βελτιωθεί το θεσμικό πλαίσιο για τις Πρότυπες Προτάσεις και η ωρίμανση να έρχεται από τον ιδιωτικό τομέα που θα επιβαρύνεται τόσο το κόστος σχεδιασμού όσο και της ωρίμανσης.
