Share
Επενδύσεις της τάξης των 72-75 δις ευρώ απαιτούνται τα επόμενα δέκα χρόνια προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών αυτοκινητοδρόμων, τόνισε ο Κωνσταντίνος Κουτσούκος, Πρόεδρος της Asecap – Ένωση Ευρωπαϊκών Αυτοκινητοδρόμων. Επιπλέον, το προτεινόμενο από ορισμένες χώρες νέο μοντέλο λειτουργίας σε ότι αφορά τα διόδια δεν είναι σίγουρο ότι θα αποδειχθεί βιώσιμο, για αυτό και η Asecap επιμένει στη διατήρηση του υφιστάμενου μοντέλου παραχώρησης.
Εξελίξεις στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητοδρόμους
Ο κ. Κωνσταντίνος Κουτσούκος, Διευθύνων Σύμβουλος της Εγνατία Οδός Α.Ε. και Πρόεδρος της ASECAP (Ένωση Ευρωπαϊκών Αυτοκινητοδρόμων), αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό πλαίσιο λειτουργίας των αυτοκινητοδρόμων κατά την τοποθέτησή του στο 6ο ΣΔΙΤ Forum. Ειδικότερα, παρουσίασε τον ρόλο της ASECAP, η οποία αριθμεί 17 χώρες-μέλη και διαχειρίζεται ένα δίκτυο περίπου 80.000 χιλιομέτρων αυτοκινητοδρόμων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Όπως τόνισε, πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό αναπτυξιακό εργαλείο, καθώς οι αυτοκινητόδρομοι καλύπτουν πλέον το σύνολο σχεδόν της ευρωπαϊκής επικράτειας.
Επισήμανε ωστόσο ότι τα επόμενα χρόνια ανακύπτει ένα κρίσιμο ζήτημα βιωσιμότητας του μοντέλου λειτουργίας τους. Σε χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Πορτογαλία παρατηρείται μια τάση επαναδιαπραγμάτευσης των σχέσεων με τους παραχωρησιούχους, κυρίως σε ό,τι αφορά τα διόδια. Κατά την άποψη της ASECAP, δεν είναι βέβαιο ότι αυτό το μοντέλο μπορεί να αποδειχθεί βιώσιμο. Τα πρώτα αρνητικά αποτελέσματα έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται εμφανή και η Ένωση προσπαθεί να πείσει την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι το υφιστάμενο μοντέλο παραχωρήσεων πρέπει να συνεχιστεί.
Το δίκτυο των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων και η HELLASTRON
Στη συνέχεια παρουσίασε το δίκτυο των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων, όπως αυτό αποτυπώνεται μέσω της HELLASTRON. Το σχετικό διάγραμμα δείχνει την ανάπτυξη των αυτοκινητοδρόμων από το 1996 έως σήμερα, με ορίζοντα το 2026. Όλοι οι αυτοκινητόδρομοι στην Ελλάδα έχουν αναπτυχθεί μέσω παραχωρήσεων, με μία βασική εξαίρεση: την Εγνατία Οδό. Η Εγνατία ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1996 ως δημόσιο έργο και όχι ως έργο παραχώρησης. Πλέον, έχοντας ολοκληρώσει έναν πλήρη κύκλο ζωής, εισέρχεται σε μια νέα περίοδο μέσω ιδιωτικής παραχώρησης.
Αναφέρθηκε επίσης σε συγκριτικά στοιχεία για το σύνολο των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων από το 2017 έως το 2024, σημειώνοντας ότι το 2017 είναι κομβικό έτος, καθώς τότε ιδρύθηκε η HELLASTRON. Αυτό δεν σημαίνει ότι τότε ξεκίνησαν οι αυτοκινητόδρομοι, αλλά ότι για πρώτη φορά η Ελλάδα απέκτησε έναν ενιαίο φορέα εκπροσώπησης, ο οποίος σήμερα λειτουργεί με θετικό και συνεργατικό τρόπο, παράγοντας απτά αποτελέσματα.
Σε ό,τι αφορά την Εγνατία Οδό, από τα περίπου 2.200 χιλιόμετρα του συνολικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων, το 40% αντιστοιχεί σε αυτήν. Στο μήκος των σηράγγων, η Εγνατία συγκεντρώνει περίπου το 50% του συνόλου της χώρας, γεγονός που συνεπάγεται αυξημένες απαιτήσεις συντήρησης και ασφάλειας. Αντίστοιχα, από τα περίπου 91 χιλιόμετρα γεφυρών σε όλο το ελληνικό δίκτυο, το 51% βρίσκεται στην Εγνατία Οδό. Όλα αυτά καταδεικνύουν τη βαρύτητα και την πολυπλοκότητα του συγκεκριμένου αυτοκινητοδρόμου.
Η δραστηριότητα της Εγνατία Οδός Α.Ε. την περίοδο 2017 έως 2024
Συνδέοντας τα παραπάνω με την ανάπτυξη, παρουσίασε στοιχεία για τη δραστηριότητα της Εγνατία Οδός Α.Ε. από το 2017 έως το 2024. Μετά το 2019 παρατηρείται σαφής αύξηση της δραστηριότητας, τόσο σε έργα και μελέτες που εκτελεί η εταιρεία, όσο και σε εργασίες συντήρησης του αυτοκινητοδρόμου. Διευκρίνισε ότι συχνά συγχέεται ο αυτοκινητόδρομος με την εταιρεία, και τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά τη δραστηριότητα της εταιρείας. Από το 2019 και μετά, η εταιρεία υλοποίησε έργα ύψους περίπου 50 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ οι εργασίες κατασκευής και συντήρησης έφτασαν επιπλέον τα 100 εκατ. ευρώ ετησίως.
Παράλληλα, σημείωσε τη σημαντική μείωση του προσωπικού. Από 241 εργαζόμενους που υπήρχαν το 2017, σήμερα ο αριθμός έχει περιοριστεί περίπου στους 100. Παρότι αυτό δημιούργησε δυσκολίες, αποτελεί, κατά την άποψή του κ. Κουτσούκου, ένα θετικό παράδειγμα, καθώς αποδεικνύει ότι ακόμη και με λιγότερο προσωπικό, το παραγόμενο έργο μπορεί να αυξηθεί.
Κυκλοφοριακό φορτίο και οδική ασφάλεια
Στα διανυθέντα οχηματοχιλιόμετρα, για το 2024 καταγράφηκαν περίπου 12,15 δις σε όλο το ελληνικό δίκτυο. Στην Εγνατία Οδό, το ποσοστό των βαρέων οχημάτων είναι ακόμη υψηλότερο σε σχέση με το σύνολο των αυτοκινητοδρόμων, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά τη συντήρηση και επηρεάζει την οδική ασφάλεια. Παρ’ όλα αυτά, τα στοιχεία ατυχημάτων από το 2017 έως το 2024 δείχνουν ότι η Εγνατία κινείται περίπου στον ίδιο χαμηλό δείκτη με τους υπόλοιπους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους. Όπως υπογράμμισε, στον τομέα της οδικής ασφάλειας οι ελληνικοί αυτοκινητόδρομοι αποτελούν λόγο υπερηφάνειας.
Ψηφιοποίηση και διαλειτουργικότητα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ψηφιακή μετάβαση. Σήμερα περίπου το 50% των χρηστών στο ελληνικό δίκτυο χρησιμοποιεί πομποδέκτη, χάρη στη διαλειτουργικότητα που πλέον έχει επιτευχθεί. Στην Εγνατία Οδό το ποσοστό αγγίζει το 40%, γεγονός που εξηγείται από το ότι η χρήση πομποδέκτη επιτράπηκε ουσιαστικά μετά το 2019. Μέσα σε τέσσερα χρόνια καταγράφηκαν περίπου 300.000 συνδρομητές και 420.000 πομποδέκτες, στοιχείο που δείχνει ότι οι χρήστες ανταποκρίνονται σε ένα αξιόπιστο προϊόν.
Η «επόμενη μέρα» των ευρωπαϊκών αυτοκινητοδρόμων
Κλείνοντας την κύρια τοποθέτησή του, αναφέρθηκε στην «επόμενη μέρα» των ευρωπαϊκών αυτοκινητοδρόμων, η οποία στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: βιωσιμότητα (sustainability), ασφάλεια (safety) και ψηφιοποίηση (digitalisation). Για την υλοποίηση αυτών των στόχων την επόμενη δεκαετία απαιτούνται επενδύσεις της τάξης των 72–75 δις ευρώ. Πρόκειται για στρατηγική επιλογή της Ευρώπης, ευθυγραμμισμένη με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και το Green Deal, η οποία, κατά την άποψή του, είναι ορθή και θα αποδώσει αποτελέσματα μεσοπρόθεσμα.
Η Εγνατία Οδός και το καθεστώς ελεύθερης διέλευσης
Σε ερώτηση της συντονίστριας δημοσιογράφου Άντας Σεϊμανιδη, αναφορικά με το τι θα γίνει με το καθεστώς ελεύθερης διέλευσης στην ΕΓΝΑΤΊΑ ΟΔΟ μετά το πέρασμα της στον νέο παραχωρησιούχο, ο κ. Κουτσούκος απάντησε ότι η Εγνατία Οδός εφαρμόζει το καθεστώς ελεύθερης διέλευσης σε συγκεκριμένες κατηγορίες χρηστών, βάσει νομοθεσίας και σχετικών ΦΕΚ του 2017. Περίπου 85.000 συνδρομητές, κυρίως μόνιμοι κάτοικοι περιοχών κοντά σε σταθμούς διοδίων, διέρχονται δωρεάν από 2-3 σταθμούς, ανάλογα με τον τόπο κατοικίας τους. Το μέτρο εφαρμόζεται σε περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, της Ηπείρου (Μέτσοβο) και της Δυτικής Μακεδονίας (περιοχή Κοζάνης), αν και, όπως παραδέχθηκε, η επιλογή των περιοχών δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη. Επιπλέον, υπήρξε απαλλαγή και για τους ανέργους, η οποία, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, αναμένεται να λήξει με το νέο θεσμικό πλαίσιο.
Η θεσμική συνέχεια της Εγνατία Οδός Α.Ε.
Σε ό,τι αφορά την επόμενη μέρα της εταιρείας, σημείωσε ότι ως μηχανικός και στέλεχος που ανέλαβε τη διοίκηση το 2019, θεωρεί πως η συσσωρευμένη τεχνογνωσία της Εγνατία Οδός Α.Ε. δεν πρέπει να χαθεί. Εκτίμησε ότι αυτή θα αξιοποιηθεί, είτε μέσω μετατάξεων στο Υπουργείο είτε σε άλλους φορείς. Τόνισε ότι ολοκληρώνεται ένας κύκλος 30 ετών για έναν σημαντικό οργανισμό και ξεκινά μια νέα περίοδος 35 ετών παραχώρησης. Ευχήθηκε στους νέους αναδόχους καλή επιτυχία και τη συνέχιση του έργου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
